شعر شاعران خویی
چله خانه
نشسته، قامتت بلند ... سرت به فرق آسمان ...به چيدن ستاره ها...نشسته ای تو همچنان
آهای سنگ سنگ تو...چو شهرزاد قصه گو...دمی ترانه ساز کن...زلال ناب غصه گو
آهای چله خانه ام...ز چله ها گذشته ای...دلت پر از شراره است...اگر چه پير و خسته ای
ببين شرار آتشت...به سنگ ها دميده جان...به خاک ها رسانده روح...قسم به پير نخجوان (1)
تو بزم عاشقانه ای...شميم عارفانه ای...تو چله خانه ی جنون...تو عشق را نشانه ای
صبورمن نجيب من...ز سنگ جوشداب تو...نه من فقط، خراب و مست...که شهر از شراب تو
به درگهت(2) حرير نور...به رقص با زلال آب...به نغمه پونه های ترد...تو همچنان خراب خواب
آهای پير دلفريب...آهای چله خانه ام...به سينه ات نشانده ام...به خط خود نشانه ام
1-مزار عارف نامی پیر عمر نخجوانی در پای چله خانه قرار دارد.
2-درگاه؛ در سینه چله خانه جنگلی کوچک و بسیار با صفاست با چشمه ای که از دل سنگ می جوشد و
نذرگاه مردم محلی است.
نوشته شده توسط استاد خسرو کرمانشاهی
-----------------------------------------------------
دو غزل ناب از :
عبدالعلی آیرملو ( وفا ) - خوی
به سفارش یکی از بینندگان محترم وبلاگ...
با احترامی ویژه به شاعر عزیز شهرمان استاد آیرملو
سینار
نئجه کی شاختا کولَک بادِ باهاریله سینار
باهارین قیمتی ده سئوگیلی یاریله سینار
گؤزه لیم چیخسا باغا ، اؤزگه قیامت قوپاجاق
قامتین گؤوسه اگر ، سرو چیناریله سینار
یاشی اون دؤرد اولالی ، قوینو دؤنوب نار باغینا
بللی دیرآلمالارین قیمتی ناریله سینار
دئدیم آی قیز قولومو بوینونا سالسام نه اولار؟
دئدی نازیکدی بئلیم ، گؤزله فیشاریله سینار
دئدیم اذن ایسته ییرم بیر اتگیندن یاپیشام
دئدی یوخ یوخ ، کی گولون قیمتی خاریله سینار
دئدیم عشقین اوره گیمده گول آچیب ، بار وئره جک
دئدی بار وئرسه ده گؤزله ، بوتا باریله سینار
دئدیم اینجیتمه « وفا» نی گؤزه لیم ، شیشه نَدیر؟
ائله نازیکدی خیالیم کی غوباریله سینار.
نئجه یازیم؟
من ائلیمین سؤزلرینی نئجه اؤزگه دیله یازیم ؟
بیر سیز دئیین من گؤی گؤزه ، نئجه قاراگیله یازیم؟
بیری دئییر دؤن ائله یه ، بیری دئییر باخ بئله یه
بیری دئییر بئله یازیم ، بیری دئییر ائله یازیم
قولاغیمی باتیرسادا قارغالارین قاریلتیسی
من یاریما سؤز وئرمیشم سرزلریمی گوله یازیم
دلی لردن ایواز خانی ، موغاندان دا خان چوبانی
ستّارخانی تبریزینه ، سونانی دا گوله یازیم
مندن تعریف ایسته سز ده ، دئیین آلا گؤزدن دئییم
مندن یازماق ایسته سزده ، قویون دورنا تئله یازیم
روستم گئتسین دماونده ، آغ دئوینی قووالاسین
من ده گلیم ، کوراوغلونو قارلی چنلی بئله یازیم
آی خان چوبان ! آراز ، موغان ! من سارامی تاپانمادیم
دئییرم کی نه دئییر سیز بیر کاغیذدا سئله یازیم
یاز گلیبدیر ، چمن یئنه آل یاشیلا بورونوبدور
آمما منیم گؤزوم یولدا ، گله جکدیر هله یازیم
آی گؤزلری دولان بولوت ، نم نم چیله گؤزیاشیمی
اوخویورسان اورگیمدن چیله بولبول ، چیله یازیم.
****************************
شمسی دگر
(نقل از ماهنامه اندیشه فرهنگی)
مهدی لایموت
طالع شده است از باختر امروز یک شمسی دگر
پرنورو روشن ساخته است این مُلک رااو سربه سر
ای بلبل لب دوخته از هجر جانان سوخته
آواز شادی سربده آن سرو رعنارا نگر
ای عارف آشفته دل اندرفرقت را یِهِل
بارت بشارت صد هزار پیرومراد آمد ز در
شمسی که می گفتی اگر آید شود شب ها سحر
ای مولوی خیز ونگر درکوی ماشد جلوه گر
آن پرتو انوار او آن نور گهر بار او
پرتو فشانی می کند زین شمس هم تابنده تر
آن نور تو آن سور تو آن دولت منصور تو
طیار کوه طور تو آورده درمنقار زر
آن روح تو آن نوح تو آن فاتح و مفتوح تو
آن سینه مشروح تو دردُرج خود دارد گهر
آن لطف تو آن قهر تو آن قطره و آن بحر تو
آن شمس تو هم چون قند تو برجا فرو ریزد شکر
آن روز تو آن روزه ات آن حاصل دریوزه ات
آن آب تو آن کوزه ات بحری خروشان کرده برّ
شمس الحقت را این زمان دارالصّفا شد میزبان
نی او نباشد میهمان این خانه را صاحب مگر
مولوی در بارگاه شمس
(نقل از ماهنامه اندیشه فرهنگی)
هایم (صاحبدل)
شهر خوبان است و دارالمؤمنین
جمع درویشان و ارباب یقین
شهر « زریاب» است و مردان خدا
چون »خویی« ، پیر حقیقت آشنا
شهر » مرقاتی « که مرآت خداست
شهر » فانی« آن که با حق دربقاست
شهر » حیران خانم« شوریده حال
آنکه جانش داشت باحق اتصال
شهر » واقف « هاو»تائب« هاست خوی
شهر» سالک « هاو » صاحب « هاست خوی
شهرپیران طریقت آشناست
شهر» بهلول« ودیار»پوریا«ست
شهر» مفتون« شاعرشیرین زبان
شهر»ملامهرعلیّ «خوش بیان
شارح نهج البلاغه »هاشمی«
ازهمین شهر خوی است و فاطمی
ای » نوایی« شیخ صاحب حال ما
گوخوش آمدیارنیکو حال ما!
سید» کوثر« تو ای صاحب کمال
ای ستادی ازچه درصفّ نعال ؟
ای طهوری باده ات جان مست کن
با رحیق عشق ،یاران مست کن
» فاضلی« برخیز و استقبال کن
پرس و جو از حال اهل حال کن
بزم مستان است و خیل اولیا
ساقی مجلس » حقیر« است و » فنا «
» مظهر« و » دانش « به لب ها این شنید
ای گروه همدلان خوش آمدید !
شمس تبریز است اینجا میزبان
کوی وبرزن تهنیت گو بی زبان
مولوی با جمع مستان می رسد
با گروه می پرستان می رسد
از فراق یار چون نی درنوا
آنکه دارد از جدایی شکوه ها
شعر ترکی عباس حاجی زاده
مربوط به شهرستان خوی
آنا یوردوم گوزل خوی
ای گوزل خوی، یتیرن تپراقی اصلان وطنیم
آنا یوردوم اولارام من سنه قوربان وطنیم
سنون عشقینله داماردا دولانار قان وطنیم
گزرم گلشنین ایچره تاپارام جان وطنیم
سولماسون گللرین هچ اولما پریشان وطنیم
نه یازم شانلی دیارم سنه چوخ واردی سوزوم
سنه دیوانه دی کونلوم ، سنه عاشیقدی گوزوم
آتمارام فکریوی باشدان سنه قوربان من اوزوم
سنی پوزگون گوره بولمم اونا هچ یوخدی دوزوم
اولماسا مهر وطن اولماز هچ ایمان وطنیم
یاز گلر چول چمنینده نه گوزل گوللر آچار
آب زمزم کیمی جوشقون بولاغیندان سو آخار
یاشیل الوان گیینرداغ دوشونه لاله تاخار
بزنر نازلی گلینلر چمنه نازلی باخار
هر طرفدن باخیسان گولدی گولیستان وطنم
باغلارین باغچالارین بولبوله شیدا اوچاقی
کهلیکین اویناغی داغین دلی جیران قاچاقی
اتگین قرمزی گول لاله و نسرین اوجاقی
داغ دره ، باش باشا چاتمش اوجی یوخدور بوجاقی
خوشدی وصفینده یازام روضه ی رضوان وطنیم
قار گئدر، داغ گویرر، محشر اولار دّره حصار
گول آچار بولبول اوخور لاله گولر صبح بهار
هوادان شِه نماَلرْ ژاله یووار گرد و غبار
داغدا جیران دولنرکن ائزونه سوگی تاپار
یایلار داغ داشیوا لاله و ریحان وطنیم
سورولر داغدا گزنده گوزولار هی ملشر
چشمه باشیندا چوبان لار یغشاندا گوله شر
آخشام اوستی سورولر ایولره بیر بیر بولوشر
گوزی تاپجاق آناسین اممگه آغزی بَلهَ شر
چوخ تماشالیدی بو منظره باخسان وطنیم
گوز گورنده اَریشر حیرته قالخار هوسین
آبشار دان توکولن سو سپیلر اَسسه اَسین
نجه زندان دا قالار بولبولون آچسان قفسین
چرپنب شهپر آچار چاق ایلینده نفسین
چیخادار عشق صنم عقلینی باشدان وطنیم
یاز گلنده باخاسان گورملی اورین داغینا
تا گوز ایشلر سه چیچک دوزموش اوداغ صول صاغینا
یام یاشیل، قرمزی، ساری گول اکیبدور باغینا
باخ یاشیل کورکونه ، سیر ایله گوجالمیش چاغینا
اتگی لاله مکانی ،باشی طوفان وطنیم
بهارین ابری دولار گاهی یاغیب هردن آچار
بارلانار اٌول گوزل اورین دوشونه لاله ساچار
عشوه لی کهلیک آدام گورجه قی گیز لینجه قاچار
قوجامان باشدا قارا قارتالا باخ شهپر آچار
تازه دن بیر ده طبیعت تاپاری جان وطنیم
گورسنر سنده صلابت نه گوزل چلّه خانا
آرترار خانقهین چوخلی صفا روحا ، جانا
ای اولان سیر و سلوک اهلینه مأوای ثنا
معرفت باده سین ایچ سینده عشقین اویانا
خوش قورار بزم صفا بلبل دستان وطنیم
باخی سان باغدی قزیل گول حسابی یوخدی سایی
قرمزی لاله کیمی گوللر آچار نیسان آیی
عطری باشدان آپارار هوش ، گولوون یوخدی تایی
گلابین درده دوادور هابیله سئوگی پایی
سنه باش اگمه لی دور قمصر کاشان وطنیم
تپراقینناندی، سویوندان ؟ ندور حکمت نه نشان؟
ایلیب نازلی باخیش حوری لرین سنده مکان
اوزی گول کپریگی اوخ قزلاریوین قاشی کمان
شیرازن تورکی گوزللیکده خُویا چاتماز اینان
غارت ایلور کونولی چاه زنخدان وطنیم
شرح ور باشقا منه آندرانیک جنگینن
گورسنور سینه ده چوخ کهنه یارا رنگینن
شیشه ی عمروی قورتاردی قضا سنگینن
ایگیت آزاده لرین آلدی جفا چنگینن
ائیدیلر دشمنیوی خارو پشیمان وطنیم
بیلمیرم ارمنی جنگینده سنه گلدی نه لر
چوخ باشیندان آشیب البته سنین حادثه لر
ایگیتین معرکه ده اوستونه چوخ فتنه گَلَر
ظالیمین باشینا دوران ولی آخر کول اَلَر
بیله دیر خاصیت گردش دوران وطنیم
قاصد عشقه دنن مولویه ایله خبر
شمسدن واردی نشان یوردوموزا قیلسا نظر
خویدادی برج و مناری هله ده واردی اثر
قورولوب مجلس احباب گل ای مرغ سحر
اخوسون نغمه ی دل باغدا هَزاران وطنیم
شیخ عارف قوناق اولسا یولونا مشک اَزَرَه مْ
اُو گلن یوللارا من لاله و ریحان دوزَرَمْ
آچارام داش قاپونی شوقیله آذین بَزَه رَمْ
نه قَدَرْ ناز ایله سه صبریده قالّام دُوزرم
جمعیده خوشدور اولا مظهر عرفان وطنیم
بسله ییب سن سینه ده گوهر یکدانه لری
مُلاعلی،شیخ نوائی کیمی فرزانه لری
بحر عشق ایچره بَجَردَن دُر و دُردانه لری
شمع عرفانه یانان عاشق و دیوانه لری
محفل عشقه اولان شمع شبستان وطنیم
گون باتان سمتیده دور سید فتاح اوجاغی
بیوک عاریفدی اُو سیّد چوخونون وار سراغی
عرفا محفلینین شمعیدور اُو هم چراغی
شیعه نین واسطه سی مشکلی اُولسا دایاغی
قاپوسی باب کرم ، حامی قرآن وطنیم
اتگین بارلی دی کی فخر بو دوران یتروب
عالمه اُولموش علم شانلی بیر انسان یتروب
خوئی تک مجتهدی آیت سبحان یتروب
تاباقون اُولمویا بُوش شعریمه عنوان یتروب
ایلییوب شهره جهانه سنی هرآن وطنیم
سنده دور آی آنا یوردوم گوزوم آی گوللی بهار
سنی توصیف ائده رم من تاپارم شأن و وقار
سنی گزدیک جه اولار شاد اورک ای سوگیلی یار
جننتین گوشه سی دیر داغ داشین آی شانلی دیار
خاک پاکن دی سنین وادی حیران وطنیم
سیر ائدر(مرغ حقین ) کونلی سنین داغ داشوی
شاعر اُغلون چکیری نظمه قارا گوز قاشوی
آیرب ظلم اَلی قارداشدان عجب قار داشیوی
گوزل ایرانیما باش سان قُوروسون حق باشیوی
وطن عشقی الیوب طبعینی جوشان وطنیم
********************************************
خواجه على عارف خويى
»خواجه علي عارف خويي« به نوشته كتاب »روضات الجنان« از خوى مهاجرت كرده (به نقل ازحافظ كربلايى، روضات الجنان، ج 2، ص 75. ) و در آذر شهر به خواجه يوسف، عارف مشهور دست ارادت داده و در قريهي باداميار ( در دوازده كيلومترى جنوب شرقى آذر شهر) خانقاهى ساخته و مشغول ارشاد شده و در سال 699ه.ق در آنجا وفات نموده و قبرش فعلا در همانجا مزار است. غزلياتى دارد و از اشعار او اين چند بيت است:
آئيــنه دل گـر كـنـى پــاك
سـيــرت گــذرد ز جـمله افــلاك
عـرش است مقام مرغ جانت
پــا بــست چرا شدى در اين خاك
بنــشين نفــسى به ماتم نفس
ايــن جــامه حــرص را بـزن چاك
ايــن كار نه كار بيــدلانست
مــردى بــايــد دلـيـــر و چــالاك
تــا از دو جـهان شود مجــرّد
و از عـــالمــيــان نــبـاشـدش باك
در عــالم قــدس كن نظر تـو
بــردار نـــظر زخــار و خــاشــاك
زنهار«على » ز دوست مگذر
گرز آنكه تو راست عقل و ادراك
******************************
تئللرين
مهدي نين غزلينه تضمين
انزاب خوئي
حسن لر ياراشديريب او خطّ و خاله تئللرين
منيم عيار عشقيمي چكير سئواله تئللرين
ساليبدي شهرين اهليني مقال و قاله تئللرين
»او مه جمالين اوستونه سالوبدي هاله تئللرين«
»أوزونده بيلمدين قويوب مني نه حاله تئللرين«
او خطّ و خال و چشم و لب گؤزل دي زينت ايستمز
خدا وئرن وجاهته دليل و علّت ايستمز
مشاطه دن گؤزل جمال أولونجه منّت ايستمز
»گؤزلليگين ثبوتينه بير أوزگه ايت ايستمز«
»دگيشمه ين حقيقتي چكر مثاله تئللرين«
بير عمر أيتديم ارزو او زلف و كاكلين گوروم
تصوّر ايتمديم بو حدده عشق مشكلين گوروم
غريق بحر حسرتم اينانما ساحلين گوروم
»اميدي باغلاديم گليب او بدر كاملين گوروم«
»وليك گوردوم اوخشاديب گنه هلاله تئللرين«
كؤنول قوشون سراغ أيدن گرك دي دانه گزديره
جفا و ناز و غمزه چكمگه بهانه گزديره
گريزپا نگاردن آلا نشانه،گزديره
»دانيشميشام صبائيله تئلينده شانه گزديره«
»دئديم كه سايبان اولا أوزونده خاله تئللرين«
گؤزل لرين ندن دي قلبي مهردن اوز اغليدير؟
بو آتش جفادن عاشقين اميدي داغليدير
خوشا او زلف حالينه آداخليا دوواغليدير
»منيم ده زندگانليقيم اوتار رلفه باغليدير«
»چكير اويان بويانه هي سالير ملاله تئللرين«
آييتدي قونشولاريمي شبانه ناله وورماغيم
بئزيك ديريبدي خلقي بير بيله يول اوسته دورماغيم
هاچان خلاصه قورتولار بساط غصّه قورماغيم؟
»بو ساده ليكده دير مگر ديزاوسته هي سورونماغيم«
»او آن دام صيديني توكور جماله تئللرين«
اولوبدي شهره شهريده مسير عشقه ازماغيم
دويونله شنده غصّه ناخنيله سينه قازماغيم
من »انزابام« محال دور وفا و عهدي پوزماغيم
»بير أوزگه حالدا باشلانير او حسنه شعر يازماغيم«
او لحظه لر كه « مهدي» ني سالير خياله تئللرين
==============================
آيـت نـاز
انزاب خوئي
عـاشــقم، از سر خوكــي نَهَم اين آئيــن را
شُــكر مــي بــايَدَم اين ديــدة زيــبـابين را
چـشــم زيبــا نگرم هر چه كه بيند زيبـاست
نــازم اين ديده كه خود مِهر شمارَد كين را
جوشش عاطفه و عشق و محبت كه مراست
نـرم مي خواست دل آن دلبرِ دل سنگين را
دلـرُبــايــان نـتوانــــســت بَـرد از مــن، دل
داشــتــم گــو ز بــراي تــو دلِ مسـكين را
جُز نـگاه طــرب انــگيز تــو اي آيــت نــاز
چـــه تــواند بُــكنــد شــاد منِ غمگين را؟
عشــق، خــود آفــت جانست و فزايندة غم
گــو به فــرهــاد ملامت چه كني شيرين را
ســـوي آن يــار گر اي باد صبا مي گـذري
بـــازگــو قــصــه ايــام خــوش ديـرين را
نـاز را داده خدا كــآن صــنم از دولــت ناز
بَرَد «انزاب» ز من طاقت و عقل و دين را
==============================
آنقدر فرياد خواهم زد...
انزاب خوئي
مستِ مســتم، دل شده بدتــر زمن ديــوانه امــشـب
اي پريشان گو، مخوان از بهرِ من افسانه امشب
حاصلم از عشق و دلبازي چه شد جُز رنج و حسرت؟
مثل هر شب خانه ام از غم شده غمخانه امشب
بــــاده هــم درد فـــراق و رنــجِ غـــم از دل نَـبُـرده
بشكن اي دل مثل آن پيمان شكن پيمانه امشب
آرزوي ديـدنش امـــشـــب سُـــراغِ مــن نـيــــامد
شايد آنهم شد چو او از بخت بَد بيگانه امشب
هر چــه آه و نـاله كـــردم دل نشـــد آرام، ليــنــك
ايــنــقَــدَر فرياد خواهم زد شود ديوانه امشب
بــسـكه نــاليــد ايــن دلِ زار از جــفاي آن دل آزار
جُــغــد را آخــر فــراري داد از ويـرانه امشب
شـــمع ســان تنــها نــه من مي سوزم از بي مهريِ او
بــلكــه مي سوزد به حال من دلِ پروانه امشب
ميگــساران را بگو امــشــب مرو ميـــخـــانه، زيــرا
مــي دَمَد انـدوه و غم از ساحتِ ميخانه امشب
جــان بـــه لـب آمد مرا از نامـــرادي هــاي هــستي
كـو اجل تا جان نَهَم در مقدمش مردانه امشب
ساغــري از ســاقي باقيــســت »انزاب« آرزويـــم
تــا بــرآرم بــر فــلك صد نعـرة مستانه امشب
=============================
يالقيزين اورك سوزلري
يوسف عزيزنژاد(يالقيز)
نه مــجــنــونــام، نـــه لــيــلي ام
اؤز بــــختــيــــمدن گيــليــه ليــم
گــلديــم عشــقه ميل ائـــليـــهم
نـــاكـــام عــشــقــيـم تالان اولدو
دنــيــا مــنــه خــرابة شـام اولدو
گوزه ل ياريم گئدي منه ياد اولدو
كاش بيليديم انسانيت نئجه اولدو
قـــارا ساچيم نده ن، بئله آق اولدو
نده ن «یالقيز» بو دنيادا تك اولدو
اونــون بــختــي بو دنيادا دار اولدو
=============================
بخشي از قصيده
«علويه»
حسام چورسي
اى معدن فتوت و مهر و وفا على
وى كان جود و منبع صدق و صفا على
اى لنگر سفينه بحر نجات نوح
وى باعث نجات خليل خدا على
گفته نبى بنص صريح اين كلام را
من شهر علمم و عَلى بابُها عَلى
گرديد از وجود تو كعبه شريفتر
تنها نه كعبه زمزم و كوه منا على
گويند يا على به توحلال مشكلات
مشهور بوده نام تو مشگل گشا على
در حيرتم نيامده بر كربلا چرا
در دفن نعش پاك شه كربلا على
خون گريه كن "حسام" به مظلومى حسين
شايد شفاعتت بكند مرتضى علي
×× ميرزا محمدعلى چورسى متخلص به "حسام"، زادگاهش چورس مىباشد، وى در خوى نشو و نما كرده و از شعراى قرن چهاردهم مىباشد. شاعرى بود توانا، مخصوصاً در هجو گوئى مهارت خاصى داشت و اشعارى هم به تركى و فارسى در هجو متنفذين سروده بود كه اهل ذوق از حفظ داشتند. وفاتش خوى در سال 1365 ه' .ق برابر با 1321 ه' .ش در سن 90 سالگى اتفاق افتاد.




دارالصفای خوی...شهر هزار خورشید... شهری که آرامگاه ابدی شمس تبریزی است ... شهری که پوریای ولی این شیر مرد تاریخ در آن خفته است... شهری که آیت الله خویی ها ،فاضلی ها مرقاتی ها،آقاسی ها ، حاتم خان ها ودنبلی ها ،ملا علی وملا حسن وملا احمد ها ، سید مقبره ها وشیخ نوایی ها وزریاب ها و جوانشیرها و ریاحی ها وکبیری ها و هنرور ها وکوچری ها و هزاران سردار شهید پرورده...هزاران هزار مردان نام آور که...در جای جای این کره خاکی بودند و هستند وخواهند بود...